Rektion mit „zu”
Rektion – przedmiotem tego wpisu będzie rekcja czasowników łączących się z przyimkiem „zu”. Nie jest to łatwe zadanie, gdyż istnieje problem wieloznaczności, w związku z tym nie można je jednoznacznie pogrupować. Inaczej wygląda rekcja czasowników z przyimkami „von” i „aus”. Spróbuję podjąć się tego zadania.
Oto następujące grupy czasowników (Verben mit präpostionalem Objekt):
eine Veränderung ausdrückend/czasowniki wyrażające zmiany
jn machen – kogoś zrobić czymś (Man hat ihn zum Manne gemacht – Zrobione z niego mężczyznę.)
ernennen – mianować (zum Vorsitzenden – mianować przewodniczącym)
wählen – wybierać na (jdn zum Kanzler – wybierać kogoś na kanclerza)
krönen – koronować na (jdn zum Kaiser – koronować na cesarza)
ausrufen/proklamieren – proklamować (das Jahr 2010 zur Bekämpfung von Armut – rok 2010 proklamować rokiem zwalczania biedy)
befördern – awansować (zur Leiterin – na kierowniczkę)
werden – zostać/stać się (zum Millionär – „nieoczekiwanie”zostać milionerem)
sich entwickeln – przemienić się w coś (zu der dankbarsten Kundin – stać się wdzięczną klientką)
sich verwandeln – przemieniać się (zu reißenden Strömen – w rwące strumienie)
bei Angaben des Zwecks, des Zieles/podawanie zastosowania/przeznaczenia/celu/zadania
gratulieren – składać życzenia (zum Geburtstag – z okazji urodzin)
einladen – zapraszać (zum Abendessen – na kolację)
verhelfen – dopomagać (jdm zu seinem Recht – w dochodzeniu swoich praw)
taugen – nadawać się (nicht zum Lehrer – nie nadaje się na nauczyciela)
sich eignen – nadawać się (etwas zum Verschenken – coś nadaje się bardzo dobrze na prezent)
dienen – służyć/posłużyć (zur Warnung – jako ostrzeżenie)
nützen – mieć korzystny wpływ (ein Mensch ist zu etwas nütze– człowiek jest do czegoś użyteczny)
beitragen zu – przyczynić się/wnieść wkład (zum Umweltschutz – do ochrony środowiska)
Ermutigung zum Handeln/zachęta do działania
überreden – namówić kogoś do czegoś (zu allem Möglichen – do wszystkiego)
bewegen – nakłonić (zum Nachgeben – do pójścia na ustępstwa)
veranlassen – skłonić kogoś (zum Nachdenken – skłonić do przemyśleń)
nötigen/(zwingen) – zmuszać (zum Bleiben – zmusić do pozostania)
sich entschließen – zdecydować się (zum Kauf des Hauses – na kupno domu)
sich verpflichten – zobowiązać się ( Die Installation des Programms auf dem Computer verpflichtet Sie zur Lizensierung. – Instalacja programu na komputerze zobowiązuje do zakupu licencji.)
übergehen – przejść (zu einem anderen Thema – zmienić temat)
überlaufen – przejść (zum Feind – na stronę wroga)
gemeinsam, gleichzeitig mit/wspónota /zgodność/równocześnie
passen zu – pasować do (zum Kleid – pasuje do sukienki)
gehören – należeć (zu seinen Pflichten – należy do jego obowiązków)
bezüglich/odnośnie
sagen/meinen– powiedzieć/sądzić (zu diesem Thema – wypowiedzieć się na ten temat)
schweigen – milczeć/nie zabierać głosu (zu diesen Vorwürfen – w sprawie tych zarzutów)
sich äußern – zająć stanowisko (zu dem Programm – w sprawie programu)
bei Personen/wobec osób
sprechen/sagen/sich wenden – mówić/zwrócić się do kogoś/ku komuś (zu mir – do mnie, w moim kierunku)
beten – modlić się (zu Gott/zu Buddha – do Boga/Buddy)
Mam nadzieję, że taki zestaw pomoże w nauce rekcji czasowników łączących się z „zu”.
Przeczytaj również